|
Gıda zehirlenmeleri toplum sağlığını
ve ülke ekonomisini olumsuz yönde etkilemektedir. Sağlıktaki
olumsuz etkileri nedeniyle çalışamamazlık ya da verimsiz çalışabilme gibi
işgücü kayıpları ve sağlık harcamaları ekonomik kayıpları oluştururken,
gıda zehirlenmeleri ölümlere de neden olabilmektedir.
Türkiye'de sağlıklı rakamlar bulunmamakla
birlikte, gıda güvenliği sistemini kurmuş, sürekli denetimlerini yapan, eğitim
ve gelir düzeyi Türkiye ortalamasının oldukça üzerinde olan İngiltere'de,
yılda 4.5 milyon insan gıda zehirlenmelerine maruz
kalmaktadır. Ancak bunlardan sadece 750 000 kişinin hekime başvurduğu
belirtilmektedir. Salmonella ve Campylobacter zehirlenmelerinin (yılda
yaklaşık 500 000 vaka) en sık karşılaşılan zehirlenme olduğunu saptanmıştır.
Yılda yaklaşık 50-60 kişinin de gıda
zehirlenmeleri sonucunda öldüğü belirtilmektedir.
İngiliz Gıda
Standartları kuruluşu, gıda zehirlenmeleri kaynaklı sağlık harcamalarında
2006 yılına kadar yılda yaklaşık 700 milyon$ tasarruf sağlamak üzere
Yüksek riskli gıdalarla uğraşan küçük işletmelerdeki
riskin azaltılmasına,
Gıdayla uğraşanların uygun eğitim almalarına,
Evdeki gıda hijyeni uygulamalarının iyileştirilmesine,
Endüstriyel gıda üretim uygulamaların iyileştirilmesine
yönelik çalışmalar başlatmıştır. Benzer
gerekçelerle benzer çalışmalar Avustralya' da da yürütülmektedir. Ayrıca,
Avustralya hükümeti gıda güvenliği standardı hazırlamış olup, uygulama
koymak üzere gıda endüstriyle görüşmeler yapmaktadır.
Ülkemizin eğitim ve
gelir seviyesinin göreceli düşüklüğü, gerekli fiziki yatırımların yapıl(a)maması,
denetim uygulamalarının sürekliliğinin yeni yeni sağlanmaya çalışılması,
hizmet içi eğitimlerin yürütülememesi, kalabalık nüfusu, yıllarca süren
mevzuat eksikliği ve yetersiz mevzuat nedeniyle gıda zehirlenmelerinden
kaynaklanan, ölümle sonuçlanan vakaların, sağlık harcamaların ve iş gücü
kayıplarının daha fazla olacağını tahmin etmek mümkündür. İşletmelerin
ve okulların yemek/mutfak işlerini taşeronlara devretmeleri, şehirleşmeye
koşut olarak giderek daha fazla insanın ev dışında yemek yemeye başlaması,
gıda güvenliği denetim, eğitim ve uygulama ihtiyacını daha da
fazla artırmaktadır.
Okyanus Bilgi Ambarı,
tüketici, eğitimci, öğrenci ve gıda üreticilerinin, gıda güvenliği ve kalitesi alanında bilimsel temelli bilgi ve eğitim
ihtiyacının karşılanmasına katkı sağlamak üzere oluşturulmuştur. Böylelikle
halkın gıda zehirlenme riskini en aza indirgemesine katkı sağlanabilecektir.
Kaynakça
EU Food Law, "BSE
Protection Measures To be Changed", sayfa 24, September 2000.
htpp://www.anzfa.gov.au/documents/gen30_99.asp,
"Framework for the Development of food safety Guidelines for the Food
Industry", 2000.
http://www.extension.iastate.edu/foodsafety,
"Food Safety Project, Iowa State University Extension", 2000.
|